Ngày 03/02/2015 09:55:16
Hiệu quả đổi mới và nâng cao chất lượng cải cách tư pháp trong điều kiện hiện nay
Nghị quyết 49-NQ/TW, ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị khóa IX về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, xác định mục tiêu chiến lược là xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc Việt Nam XHCN; hoạt động tư pháp mà trọng tâm là hoạt động xét xử được tiến hành có hiệu quả và hiệu lực cao

Nghị quyết 49-NQ/TW, ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị khóa IX về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, xác định mục tiêu chiến lược là xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc Việt Nam XHCN; hoạt động tư pháp mà trọng tâm là hoạt động xét xử được tiến hành có hiệu quả và hiệu lực cao. Cải cách tư pháp được triển khai theo 4 phương hướng cơ bản: hoàn thiện thể chế hình sự, dân sự, thủ tục tư pháp; cải cách tổ chức các cơ quan tư pháp và các chế định bổ trợ tư pháp mà trung tâm là tòa án và khâu đột phá là tăng cường tranh tụng dân chủ; xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tư pháp, bổ trợ tư pháp, nhất là cán bộ có chức danh tư pháp; đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, giám sát của nhân dân đối với hoạt động tư pháp.

Quán triệt những quan điểm, mục tiêu của Nghị quyết 49-NQ/TW, Huyện uỷ đã ban hành Chương trình hành động số 04-CTr/HU, ngày 20/4/2006 để triển khai thực hiện trong toàn Đảng bộ. Sau 8 năm thực hiện cải cách tư pháp, huyện đã đạt được những kết quả nhất định, sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng đối với các công tác tư pháp được tăng cường; vai trò giám sát của các cơ quan dân cử, của nhân dân đối với cơ quan tư pháp phát huy hiệu quả; việc mở rộng tranh tụng tại phiên tòa được thực hiện tốt; đội ngũ cán bộ bổ trợ tư pháp thường xuyên củng cố bổ sung theo hướng chính quy; trình độ, năng lực cán bộ tư pháp, cán bộ có chức danh tư pháp từng bước chuẩn hóa, nâng cao chất lượng; trụ sở các cơ quan tư pháp được cải tạo, nâng cấp, trang thiết bị phục vụ công tác cũng được đầu tư, mua sắm, cơ bản đáp ứng yêu cầu, chất lượng phối hợp các khâu công tác tư pháp ngày càng nâng lên. Việc điều tra, truy tố, xét xử đúng trình tự quy định của pháp luật và đảm bảo tính công bằng, dân chủ, khách quan, chưa có trường hợp nào bị oan, sai. Bình quân hàng năm, tỷ lệ điều tra khám phá án đạt trên 75%, trong đó án nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng đạt 100%; tỷ lệ giải quyết án của ngành Viện Kiểm sát đạt 99,5%, việc kiểm sát giải quyết các vụ án dân sự, hoạt động tư pháp trong giam giữ, thi hành án, khiếu nại, tố cáo thực hiện có hiệu quả; án đưa ra xét xử đạt 94,7%; thi hành án đạt 78,19% và tỷ lệ hòa giải thành trên 80%.

Nhìn chung, nhiệm vụ cải cách về tổ chức và hoạt động của các cơ quan tư pháp thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, tạo cơ sở bước đầu cho những cải cách toàn diện và đồng bộ hơn trong giai đoạn tiếp theo. Tuy nhiên, công tác cải cách tư pháp trong huyện vẫn còn bộc lộ một số hạn chế: Công tác tuyên truyền, thông tin về cải cách tư pháp chưa đi vào chiều sâu, một bộ phận nhân dân chưa thật quan tâm; bố trí nhân lực các cơ quan tư pháp hiện nay chưa đầy đủ, còn trường hợp thiếu rèn luyện phẩm chất đạo đức, chính trị, dẫn đến vi phạm pháp luật; công tác phối hợp trong điều tra, truy tố, xét xử đôi lúc chưa chặt chẽ; còn để xảy ra án bị hủy, bị sửa; thi hành án dân sự có việc kéo dài; kết quả hòa giải cơ sở chưa như mong muốn.

Trên cơ sở tổng kết toàn diện, sâu sắc Nghị quyết 49-NQ/TW, ngày 12/3/2014 Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 92-KL/TW khẳng định “Nghị quyết 49-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa IX về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 về cơ bản là đúng đắn. Các cấp ủy, tổ chức đảng cần phát huy những kết quả đạt được, khắc phục những hạn chế, vướng mắc, tiếp tục thực hiện mục tiêu, quan điểm, phương hướng cải cách tư pháp nêu trong Nghị quyết 49-NQ/TW vẫn còn phù hợp”. Để tiếp tục thực hiện tốt Kết luận số 92-KL/TW của Bộ Chính trị và nâng cao chất lượng cải cách tư pháp trong trong thời gian tới, xin đề xuất một số nhiệm vụ cơ bản sau:

- Đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền, quán triệt sâu rộng các chủ trương, nhiệm vụ cải cách tư pháp đã được Đảng, Nhà nước đề ra mà tập trung là Nghị quyết 49-NQ/TW của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 để tạo sự thống nhất về nhận thức, nâng cao quyết tâm chính trị cho cán bộ, đảng viên trong các cấp ủy, tổ chức đảng và cơ quan tư pháp về trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ cải cách tư pháp.

- Tiếp tục thực hiện cơ chế lãnh đạo của Đảng trong việc chỉ đạo giải quyết những vụ việc quan trọng, phức tạp; cơ chế phối hợp làm việc giữa các tổ chức Đảng với các cơ quan tư pháp và các ban, ngành có liên quan. Cấp uỷ định kỳ nghe báo cáo và có ý kiến định hướng về công tác tư pháp. Xác định rõ trách nhiệm tập thể và cá nhân cấp uỷ viên trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác tư pháp. Nâng cao vai trò và trách nhiệm của hội đồng nhân dân, của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức đoàn thể nhân dân trong giám sát hoạt động tư pháp. Tăng cường công tác xây dựng đảng, thanh tra, kiểm tra nội bộ các cơ quan tư pháp. Quan tâm đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng cho đội ngũ cán bộ làm công tác hòa giải cơ sở.

- Thực hiện tốt công tác phối hợp giữa các cơ quan tư pháp trong điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án. Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống cơ quan tư pháp; nâng cao năng lực, trách nhiệm của hội thẩm nhân dân, chọn các vụ án điểm để xét xử lưu động, phấn đấu hàng năm không còn án tồn đọng quá luật định, hạn chế đến mức thấp nhất tỷ lệ án bị cải sửa, bị huỷ.

- Rà soát lại đội ngũ cán bộ, đề nghị biên chế cho phù hợp với yêu cầu để đủ sức hoàn thành nhiệm vụ. Chăm lo công tác quy hoạch, đào tạo, bố trí, sử dụng cán bộ nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp trong sạch, vững mạnh đạt tiêu chuẩn về chính trị, đạo đức và nghiệp vụ, chuyên môn của cán bộ tư pháp theo quy định.

- Tập trung xây dựng và hoàn thiện các chế định bổ trợ tư pháp, nhằm phục vụ tốt cho hoạt động tư pháp nói chung, trọng tâm là xét xử của toà án. Bảo đảm và phát huy vai trò của luật sư trong quá trình tố tụng, tranh tụng tại phiên toà, đồng thời xác định rõ chế độ trách nhiệm, đối với luật sư. Xây dựng lực lượng cảnh sát hỗ trợ tư pháp đủ số lượng theo hướng dẫn của trên đáp ứng kịp thời cho hoạt động xét xử, thi hành án.

- Quan tâm đầu tư kinh phí trang bị cơ sở vật chất, phương tiện hoạt động của các cơ quan tư pháp. Thực hiện tốt chính sách đãi ngộ và chế độ khen thưởng cho cán bộ tư pháp tương xứng với trách nhiệm, tính chất công việc, đảm bảo cán bộ tư pháp yên tâm công tác. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động tư pháp, góp phần xây dựng một nền tư pháp hiện đại mà Nghị quyết 49 đề ra./.

Vũ Phong

Các tin khác